 |
Msza Święta
(luty 2010 )
Temat numeru: LITURGIA SŁOWA (cz. IV) – CREDO i MODLITWA POWSZECHNA
Od Redakcji na luty 2010
Światło na oświecenie pogan…
Powyższy tytuł to fragment antyfony towarzyszącej procesji ze świecami w święto Ofiarowania Pańskiego, wyjęty z ewangelijnego kantyku Symeona. Oczywiście, tym światłem był i jest Chrystus. Przywołuję te słowa w kontekście celebracji owego święta, pamiętając, że jeszcze nie tak całkiem dawno myśl o „poganach” kierowała nas w stronę odległych kontynentów, prawie nieznanych ludów, do których z trudem docierają misjonarze z orędziem Ewangelii. A dziś? Dziś mam nieodparte wrażenie, że to „Światło na oświecenie pogan” musi zapłonąć na nowo w sercu krajów o tak zwanej chrześcijańskiej cywilizacji i kulturze. Kiedy patrzymy na poczynania doktrynalne niektórych chrześcijańskich Kościołów, na coraz bardziej dziwaczne prawodawstwo różnych państw, na postawione na głowie rozumienie i stosowanie podstawowych dla człowieka wartości od życia i wolności począwszy, to trudno nie stwierdzić, że „pogan” nie trzeba szukać daleko – może sami coraz bardziej powinniśmy się do nich zaliczyć!? Wszyscy musimy pragnąć, aby na nowo oświecił nas Chrystus!
W naszym miesięczniku refleksja związana ze świętem Ofiarowania idzie jednak w nieco innym, bardziej optymistycznym kierunku. Ks. Jan Sochoń proponuje nam swoisty „esej o ofiarowaniu” siebie Bogu i ludziom.
W lutowym numerze Mszy Świętej kończymy rozpoczęte w listopadzie ubiegłego roku omawianie mszalnej liturgii słowa. Pozostały dwa tematy: wyznanie wiary i modlitwa powszechna.
Z zasłuchania się w Boże słowo płynie odpowiedź wiary, dawana przez uczestników liturgii w formie wypowiadanego osobiście (wierzę!), a jednocześnie we wspólnocie Kościoła „Credo”, oraz odpowiedź miłości w formie modlitwy obejmującej swym zasięgiem różne potrzeby Kościoła i świata, modlitwy, która pomaga nam rozumieć, czym jest powszechność Kościoła, i poczuć się tym Kościołem. Tematy te na naszych łamach od strony historycznej, teologicznej i pastoralnej podejmują liturgiści: ks. Czesław Krakowiak i ks. Jan Miazek. Artykuły uzupełniają – w dziale „Z nauczania Kościoła” – zebrane wypowiedzi Magisterium. W ramach omawiania liturgii słowa nie może zabraknąć także teologicznego spojrzenia na miejsce, z którego słowo Boże jest głoszone. Na temat ambony, która jest „stołem słowa Bożego”, pisze historyk sztuki, ks. Marian Cynka. W nasz temat wpisuje się także tekst o księgach liturgicznych przeznaczonych do śpiewu, kończący cykl artykułów poświęconych księgom używanym do sprawowania Eucharystii.
W kontekście lutowych wydarzeń katechetom i rodzicom przydatny może być artykuł ks. Jarosława Staszewskiego, który chce „ocalić św. Walentego”, oraz konspekt katechezy dla młodzieży autorstwa Liliany Florek o wielkopostnej ascezie chrześcijańskiej, ze szczególnym akcentem na post. Z kolei wielkopostnym kaznodziejom proponujemy zestaw rozważań pasyjnych ks. Leszka Smolińskiego, zamieszczony w dodatku homiletycznym obok niedzielnych homilii dla dzieci, młodzieży i dorosłych.
Wszystkim życzę dobrej lektury!
ks. Jan Hadalski SChr
Wybrane artykuły:
+ks. Jan Sochoń
Ofiarować siebie innym, ofiarować siebie Bogu
Łaciński termin offero, offerre oznacza między innymi „złożyć w darze”, „spotkać”, „stanąć naprzeciw”. W swym semantycznym rdzeniu wskazuje na sytuację, w której w naturalny sposób ludzie są do siebie przydzieleni; osiągają samozrozumienie i szczęście tylko w obliczu kogoś drugiego.
[…]
Mówi, że ofiarę doskonałą, wypływającą z bezinteresownej miłości mógł spełnić i spełnił tylko Chrystus, którego życie było jedną wielką Ofiarą. On niczego nie czynił dla siebie, całkowicie oddany ludziom. Jego styl życia wyrażał doskonałą, czystą, pozbawioną najmniejszej krzty egoizmu miłość, czego wyrazem stała się okrutna śmierć na krzyżu. Lecz Ofiarowanie Pańskie jest pełne nadziei, bo Ofiara Chrystusa nie została ograniczona do jednego narodu czy kultury. Z tej ufności wyrastają również polskie tradycje Matki Gromnicznej. Maryja ukazuje się już nie tylko jako matka Chrystusa, ale jako Matka Kościoła, Matka nas wszystkich. Możemy wyobrazić Ją sobie jako trzymającą w jednej ręce swoje Dziecko, a w drugiej – światło-gromnicę chroniące przed zakusami i diabelskimi mocami tego świata.
W takim razie zechciejmy pozostawać w ciepłym blasku Serca Niepokalanej Dziewicy. Ofiarowujmy siebie bliźnim, a przez ten akt samemu Bogu, który nigdy nie oddala od stworzeń swej miłości i zapewnia szczęście wiecznej obfitości.
+ks. Jan Miazek
Modlitwa powszechna – modlitwa zgromadzonego Kościoła
Liturgię słowa zamyka Modlitwa powszechna zwana też Modlitwą wiernych. Aby lepiej zrozumieć jej sens, przypomnijmy najpierw jej dzieje. Już św. Paweł w Pierwszym liście do Tymoteusza zalecał, aby chrześcijanie modlili się za wszystkich ludzi: za królów i za wszystkich sprawujących władzę. Bóg pragnie bowiem, aby wszyscy ludzie zostali zbawieni i doszli do poznania prawdy (2,1-4). O takiej modlitwie wspomina najstarszy opis Mszy Świętej pochodzący z połowy II wieku. Po homilii wszyscy wstają i modlą się za siebie samych i za wszystkich, gdziekolwiek się znajdują. Św. Justyn nie podaje jednak tekstu tej modlitwy. Wraz z rozwojem liturgii modlitwa ta zmieniła swe miejsce; odmawiana na początku Mszy, później w VII wieku zupełnie zanika. Śladem tej modlitwy były wezwania Kyrie eleison, Christe eleison, Kyrie eleison; dzisiaj: Panie, zmiłuj się nad nami; Chryste, zmiłuj się nad nami; Panie, zmiłuj się nad nami. W dawnej liturgii przypominała ją cicha modlitwa odmawiana po kazaniu za Kościół, ojczyznę, w innych potrzebach: Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo, Chwała Ojcu. Sobór Watykański II, podając wskazania dotyczące przyszłej reformy liturgii Mszy, polecił przywrócić Modlitwę powszechną czyli Modlitwę wiernych, powołując się na słowa św. Pawła. Modlitwa powszechna została przywrócona w odnowionej liturgii Mszy i przyjęła się powszechnie. Omawia ją Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego (nr 69-71). […]
+ks. Czesław Krakowiak
WYZNANIE WIARY (CREDO) WE MSZY ŚWIĘTEJ
[…]
W celebracji Eucharystii Kościół przez posługę kapłana w sposób sakramentalny uobecnia Ofiarę Chrystusa, która jest i pozostanie zawsze „wielką tajemnicą wiary”. Liturgię Ofiary poprzedza liturgia słowa Bożego, w niej Kościół głosi wielkie dzieła Boże dokonane w historii zbawienia, które wymagają od uczestników wiary. W słowie Bożym zawarte jest także wezwanie do kształtowania swojego życia zgodnego z wyznawaną wiarą oraz do włączenia się w dzieło ewangelizacji prowadzone przez Kościół. Mszale Wyznanie wiary także pełni rolę jednoczącą wszystkich uczestników liturgii. Dlatego nie chodzi jedynie o formalne i ustne wyznanie wiary, ale o przylgnięcie całym umysłem i sercem do tych najważniejszych prawd, które zawarte są w Symbolu wiary katolickiej. Będzie się to wyrażać w gotowości życia na co dzień ze świadomością, że Bóg Trójjedyny jest Stwórcą i Panem całego świata, że Jezus, Jego Syn, jest naszym Zbawicielem, że Kościół jest jeden, święty, powszechny i apostolski i działa w nim Duch Święty dany na odpuszczenie grzechów. Wyznawanie, trwanie i życie z wiary daje nadzieję na życie wieczne. Tę wiarę wyznają wszyscy uczestnicy niedzielnej i świątecznej Mszy Świętej, zanim przystąpią do składania Ofiary i udziału w Uczcie ofiarnej jako gwarancji i zadatku zmartwychwstania.
Spis treści:
• Od Redaktora. Światło na oświecenie pogan… – ks. Jan Hadalski SChr 1
MSZA ŚWIĘTA – ROZUMIEĆ, ABY LEPIEJ UCZESTNICZYĆ
• Ofiarować siebie innym, ofiarować siebie Bogu – ks. Jan Sochoń 2
• Wyznanie wiary (Credo) we Mszy Świętej – ks. Czesław Krakowiak 4
• W lutym warto by… – ks. Leszek Slipek 5
• Modlitwa powszechna – modlitwa zgromadzonego Kościoła – ks. Jan Miazek 7
• Ambona – miejsce głoszenia słowa Bożego dawniej i dziś – ks. Marian Cynka 10
• Aby dobrze śpiewać! Chorał gregoriański zapisany w księgach – kl. Krzysztof Porosło 14
DUCHOWOŚĆ KAPŁAŃSKA
• „Kim jesteś, Kapłanie?” – ks. Bogusław Kozioł SChr 16
ZAMYŚLENIA W DZIEŃ PAŃSKI
• Liturgia słowa na niedziele z rozważaniami 18
ODKRYWANIE SZTUKI
• Ocalić świętego Walentego! – ks. Jarosław Staszewski SChr 26
MUSICA SACRA
• Znamiona „liturgiczności” pieśni – Adam Matyszewski 28
Z NAUCZANIA KOŚCIOŁA
• Wyznanie wiary we Mszy Świętej i Modlitwa powszechna 29
KRÓLUJ NAM, CHRYSTE!
• „Ministrant służy Panu Bogu w ludziach” – ks. Robert Biel SChr 30
• „…upadli na twarz i oddali Mu poklon” – kl. Paweł Guzik SChr 31
• „Nie bój się, odtąd ludzi będziesz łowił” – ks. Mariusz 32
KATECHEO – WYWOŁYWAĆ ECHO
• Chrześcijański sens podejmowania wyrzeczeń i dzielenia się dobrami z innymi. Katecheza o wielkopostnej ascezie chrześcijańskiej dla młodzieży z klas gimnazjalnych i szkół średnich – Liliana Florek 33
POLACY Z DALEKA I Z BLISKA
• Kościół św. Symeona i św. Heleny w Mińsku – Leszek Wątróbski 37
• To już 20 lat… – Leszek Wątróbski 38
|
|
©2003 Fundacja OPOKA