Abp Gądecki w Kaliszu: Obóz koncentracyjny w Dachau – kapłańską Golgotą i szkołą męczenników
Obóz koncentracyjny w Dachau to prawdziwa szkoła męczenników, gdzie kapłani nie zatracili swego człowieczeństwa i kapłaństwa, pozostając do końca wierni Bogu i Ojczyźnie – mówił abp Stanisław Gądecki, który 29 kwietnia przewodniczył Mszy św. w Narodowym Sanktuarium św. Józefa w Kaliszu w ramach ogólnopolskich obchodów Dnia Męczeństwa Duchowieństwa Polskiego.
W homilii abp Stanisław Gądecki podkreślał, że obóz koncentracyjny w Dachau stał się znaczącym etapem dziejów cierpienia ludzi z różnych narodów i grup społecznych w czasie II wojny światowej. – Miejsce to zaludnili więźniowie pochodzący ze wszystkich krajów podbitej Europy. Z ok. 250 tys. uwięzionych tam osób, 148 tys. zostało zamordowanych. W latach 1939-1945 miejsce to stało się centralnym ośrodkiem eksterminacji duchowieństwa w okupowanej Europie, w tym męczeństwa duchowieństwa polskiego – mówił.
Arcybiskup nazwał obóz w Dachau prawdziwą kapłańską Golgotą Zachodu a jednocześnie prawdziwą szkołą męczenników. Wskazywał, że 868 duchownych zabitych w Dachau to nie wszystkie straty duchowieństwa polskiego w czasie II wojny światowej, bo ogółem straty Kościoła katolickiego w Polsce w tym czasie wynoszą 2801 osób duchownych (w tym 6 biskupów, 1863 kapłanów diecezjalnych i 63 kleryków oraz 289 kapłanów zakonnych, 86 kleryków i 205 braci i 289 zakonnic), co stanowiło 28 % ówczesnego stanu polskiego duchowieństwa.
Podkreślał, że mimo zakazów, kapłani organizowali w obozie koncentracyjnym ukryte życie duchowe. "Za pośrednictwem komand wyjazdowych, pracujących w Monachium, księża postarali się o komunikanty i od 1942 r. były one przemycane w bochenkach chleba, w paczkach od rodzin. Umożliwiło to potajemnie odprawianie Mszy św. Dwa taborety ustawione między łóżkami, przykryte chusteczkami stanowiły ołtarz, zwykła szklanka służyła za kielich" – zaznaczył metropolita poznański senior.
Wskazał, że heroiczność polskiego duchowieństwa, zakonników i sióstr zakonnych oraz świeckich katolików, więźniów obozów i innych miejsc zagłady, ujawniły procesy beatyfikacyjne i kanonizacyjne ojca Maksymiliana Kolbe, biskupa Michała Kozala, 11 sióstr nazaretanek z Nowogródka, ks. Stefana Frelichowskiego, 108 męczenników niemieckiego narodowego socjalizmu.
Akcentował, że Dachau przestrzega przed tym, do czego zdolny jest człowiek wychowany w duchu sprzeciwu wobec Stwórcy. "Z pozoru mogłoby się wydawać, że zło, które programowo przekreślało obecność krzyża, było mocniejsze. Jeśli jednak spojrzymy nieco wnikliwiej na dzieje ludów i narodów, które przeszły przez doświadczenie systemów totalitarnych i prześladowań za wiarę, to odkryjemy w tych dziejach obecność zwycięskiego krzyża Chrystusa. To zło, choć po ludzku tak potężne, wydające się złem absolutnym, zdolnym zniszczyć do cna, poddać człowieka i naród bezbrzeżnej rozpaczy, ma jednak swoją granicę, poza którą traci moc. Tą granicą jest tajemnica odkupienia, ostateczne zwycięstwo Boga nad złem. Zwycięstwo, którego miarą jest krzyż i zmartwychwstanie" – przekonywał abp Gądecki.
Po komunii św. abp Stanisław Gądecki odczytał akt zawierzenia św. Józefowi ułożony 81 lat temu przez księży w Dachau.
Wraz z abp. Stanisławem Gądeckim Mszę św. koncelebrowali: biskup kaliski Damian Bryl, bp Łukasz Buzun i przedstawiciele duchowieństwa z całej Polski.
W swoim słowie biskup kaliski podkreślił, że biskupi, kapłani i wierni spotykają się co roku, aby wspominać cudowne wydarzenie związane z wyzwoleniem obozu w Dachau i ocalenie więźniów, a wśród nich wielkiej rzeszy kapłanów. "Spotykamy się tutaj co roku, bo chcemy pamiętać i z szacunkiem wspominać naszych braci kapłanów, którzy cierpieli wtedy w obozie w Dachau. Chcemy ich wspominać i prosić, żeby dobry Bóg przyjął ich ofiarę, wszystkie ich cierpienia i zmagania tamtego czasu" – mówił bp Damian Bryl.
Zachęcał wiernych, aby modlili się w intencji pokoju. "Wspominając tamte z jednej strony tragiczne, ale z drugiej strony cudowne doświadczenia związane z ocaleniem więźniów chcemy modlić się, aby tragedia wojny nas nie dotknęła. Chcemy dzisiaj modlić się za wszystkie kraje i miejsca, gdzie trwa wojna, aby nastał pokój" – powiedział pasterz Kościoła kaliskiego.
O losach więźniów w Dachau mówił podczas uroczystości salezjanin ks. Jarosław Wąsowicz, który w imieniu Prezydenta RP wręczył ks. prał. Jackowi Plocie i ks. Sławomirowi Kęszce odznaczenia państwowe za pielęgnowanie pamięci o męczeństwie duchownych.
Ewa Kotowska-Rasiak/ www.diecezja.kalisz.pl
