Blisko 250 biskupów, przedstawiciele Kościołów Wschodnich, rodziny i eksperci wezmą udział w spotkaniu z Papieżem Leonem XIV, które odbędzie się w Watykanie od 7 do 14 października. Jego tematem będzie głoszenie Ewangelii rodzinom i wraz z rodzinami w dzisiejszych realiach, dziesięć lat po publikacji adhortacji apostolskiej „Amoris laetitia”. W spotkaniu weźmie udział przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski abp Tadeusz Wojda SAC.
Spotkanie odbędzie się w Auli Pawła VI i zakończy się 14 października Mszą świętą pod przewodnictwem Leona XIV na Placu św. Piotra. Jak przypomniano podczas piątkowej konferencji prasowej w Biurze Prasowym Stolicy Apostolskiej, w wydarzeniu uczestniczyć będą przewodniczący Konferencji Episkopatów z całego świata oraz zwierzchnicy Kościołów Wschodnich. Dołączą do nich wybrane rodziny i eksperci.
„Słuchanie i rozeznanie”
Jak wyjaśniła podsekretarz Dykasterii ds. Świeckich, Rodziny i Życia, prof. Gabriella Gambino, celem spotkania jest podjęcie refleksji nad tym, jakie kroki podjąć, aby głosić Ewangelię rodzinom dzisiaj, w świetle Amoris laetitia i z uwzględnieniem doświadczeń Kościołów lokalnych. Konsultacje te mają przebiegać w duchu wzajemnego słuchania, które jest ważnym elementem stylu synodalnego.
„Dziesięć lat to znaczący czas, aby zatrzymać się, podjąć refleksję i wysłuchać biskupów na temat drogi, którą Kościoły lokalne podejmują wspólnie z rodzinami” – powiedziała prof. Gambino podczas prezentacji spotkania. Jak zaznaczyła, rodziny na całym świecie mierzą się z wieloma wyzwaniami związanymi z małżeństwem i życiem rodzinnym. Jednocześnie, mimo różnic między poszczególnymi krajami i kulturami, Kościół jest świadomy niezastąpionej roli rodziny zarówno w życiu wspólnoty wierzących, jak i w budowaniu społeczeństwa, opartego na szacunku dla człowieka i jego godności.
Mniej małżeństw sakramentalnych w Polsce i Australii
Przedstawicielka Dykasterii zwróciła uwagę na skalę przemian kulturowych, które wpływają również na życie rodzinne. Przywołała dane dotyczące praktyki zawierania małżeństw sakramentalnych.
Jeden z niepokojących przykładów pochodzi z Polski, gdzie liczba małżeństw sakramentalnych zawieranych w ciągu ostatnich pięciu lat zmniejszyła się o 45 proc. W Australii natomiast ich odsetek spadł z 88 proc. w 1970 r. do 16 proc. w 2024 r.
Prof. Gambino wskazała, że przemiany te pokazują potrzebę towarzyszenia młodym w odkrywaniu powołania do małżeństwa oraz większego wsparcia dla przekazywania wiary w rodzinie.
Duszpasterstwo rodzin – powinno zaczynać się przed małżeństwem
Jednym z ważnych tematów spotkania będzie pytanie o sposób rozumienia i prowadzenia duszpasterstwa rodzin.
Jak przypomniała prof. Gambino, Amoris laetitia, nawiązując do adhortacji Familiaris consortio, wskazuje kluczową rolę rodzin chrześcijańskich w duszpasterstwie rodzin. Nie powinny być one jedynie odbiorcami działań duszpasterskich, lecz ich aktywnymi podmiotami.
Dlatego – jak podkreśliła – duszpasterstwo rodzin powinno rozpoczynać się na długo przed małżeństwem i towarzyszyć człowiekowi na kolejnych etapach życia: od dzieciństwa i młodości, poprzez rozeznawanie powołania do małżeństwa i pierwsze lata wspólnego życia, aż po trudności i kryzysy.
Punktem wyjścia ma być pytanie o powołanie. Prof. Gambino przywołała słowa Leona XIV skierowane do młodych podczas jego czerwcowej wizyty w Hiszpanii, gdy mówił do nich, że małżeństwo jest jedną z dróg powołania i zachęcał ich do tego, by nie lękali się ją wybierać.
Rodzina nie tylko odbiorcą, ale podmiotem ewangelizacji
W centrum watykańskiego spotkania znajdzie się więc nie tyle sama ocena dziesięciu lat od publikacji Amoris laetitia, ile pytanie, jak odnowić duszpasterstwo rodzin i sprawić, aby rodziny w większym stopniu uczestniczyły w życiu i misji Kościoła.
Według prof. Gambino w niektórych środowiskach kościelnych rodzina nadal bywa traktowana jako bierny odbiorca duszpasterstwa – jako jeden z obszarów działalności parafii czy diecezji. Tymczasem Leon XIV wielokrotnie wskazywał na potrzebę ewangelizacji, w której pasterze i rodziny czują się współodpowiedzialni za głoszenie Ewangelii.
Pięć tematów spotkania
Program wydarzenia skupi się na pięciu głównych tematach. Pierwszy dotyczy rodzin dzisiaj – ich kształtu, piękna i wyzwań. Kolejne dotyczą młodzieży i odkrywania powołania do małżeństwa, pierwszych lat życia małżeńskiego oraz towarzyszenia rodzinom w trudnościach. Piąty temat poświęcony będzie rodzinom chrześcijańskim jako podmiotom misji Kościoła.
Kanonistka prof. Orietta Rachele Grazioli, podkreśliła podczas konferencji, że dziesięciolecie Amoris laetitia jest okazją do zwrócenia większej uwagi na rodzinę jako miejsce i podmiot ewangelizacji. Jak zaznaczyła, spotkanie nie ma być jedynie podsumowaniem dokumentu sprzed dziesięciu lat. Chodzi raczej o przyjrzenie się konkretnym realiom rodzinnym i duszpasterskim w różnych częściach świata oraz o rozeznanie, jakie kroki należy podjąć w zmieniających się warunkach.
Świadectwo pięciu małżeństw
W spotkaniu wezmą udział również wybrane rodziny, reprezentujące różne części świata. Pięć małżeństw złoży podczas spotkania swoje świadectwa. Ich nazwiska nie zostaną ujawnione ze względu na ochronę prywatności ich osobistych i rodzinnych historii.
Jak wyjaśniła Grazioli, nie są obecnie przewidywane konkretne rezultaty spotkania. Jego uczestnicy mają przede wszystkim słuchać siebie nawzajem i wspólnie rozeznawać, jakie kwestie są najważniejsze w różnych kontekstach lokalnych.
Siedem dni spotkania ma być zatem czasem modlitwy, słuchania i dialogu. Celem jest poszukiwanie dróg, dzięki którym Kościół będzie mógł głosić Ewangelię rodzinom i wraz z rodzinami w zmieniającym się świecie.
Dorota Abdelmoula-Viet. vaticannews.va