Abp Polak: Dzień modlitwy i solidarności z Osobami Skrzywdzonymi to czas solidarnej modlitwy, obecności, budowania dobrej wrażliwości w całym społeczeństwie

Troska nas wszystkich

Rzecznik Konferencji Episkopatu Polski ks. Leszek Gęsiak SJ wskazał, że Dzień ten jest okazją do budowania świadomości, odpowiedzialności oraz do podejmowania działań na rzecz ochrony nieletnich i osób bezbronnych. „Ten Dzień przypomina, że troska o godność człowieka, o prawdę i o sprawiedliwość to jest troska nas wszystkich, nie tylko poszczególnych grup, nie tylko hierarchów kościelnych, ale wszystkich, którzy w Kościele jesteśmy” – podkreślił.

Tworzyć bezpieczne przestrzenie

„To już 10. Dzień modlitwy i solidarności z Osobami Skrzywdzonymi wykorzystaniem seksualnym” – podkreślił abp Wojciech Polak, metropolita gnieźnieński, Prymas Polski, delegat Konferencji Episkopatu Polski ds. ochrony dzieci i młodzieży.

„Ten Dzień konfrontuje nas z prawdą, że przemoc seksualna istnieje w naszym społeczeństwie i dotyka wielu osób, także we wspólnocie Kościoła. Ta prawda mobilizuje nas przede wszystkim do przeżywania tego Dnia w taki sposób, aby nie unikać tej prawdy, że istnieją osoby wykorzystane seksualnie, ale z drugiej strony, by w tym Dniu w szczególny sposób stanąć przy nich” – przyznał Prymas Polski.

Hierarcha zaznaczył, że z jednej strony ta obecność ma się dokonywać poprzez różne formy modlitwy z osobami wykorzystanymi i za osoby skrzywdzone wykorzystaniem seksualnym. „I do takiej modlitwy zapraszamy wszystkich” – stwierdził. „Druga rzeczywistość jest zawarta w słowie solidarność, która powinna być znakiem naszej bliskości i empatii, tego się uczymy cały czas” – podkreślił.

„Naszą rolą jest tworzyć bezpieczne przestrzenie, w których osoby skrzywdzone będą w stanie ujawnić swoją krzywdę i otrzymać konkretną pomoc” – ocenił metropolita gnieźnieński.

Abp Polak podkreślił, że Dzień modlitwy i solidarności z Osobami Skrzywdzonymi zachęca nas do tego, aby był to „czas solidarnej modlitwy, obecności, budowania dobrej wrażliwości, także w całym społeczeństwie”. „Już od kilku lat nie zawężamy tej rzeczywistości tylko do osób skrzywdzonych przez duchownych, ale chcemy stanąć przy wszystkich – krzywda jest wspólna dla wszystkich” – zaznaczył. „Kościół powinien być wrażliwy na te wszystkie osoby” – wskazał.

Ten Dzień przypomina nam o stałym zaangażowaniu na rzecz osób skrzywdzonych

Magdalena Bogdan, prezes Fundacji Świętego Józefa Konferencji Episkopatu Polski, zaprezentowała pomoc Fundacji dla osób skrzywdzonych. „Wszystkim nam zależy, by nie był to symbol, ale moment zatrzymania i spojrzenia na solidarność, na odpowiedzialność. Nie mówię o współwinie, ale o zobaczeniu krzywdy i reagowaniu na nią” – oceniła.

„Pierwszy moment to jest bycie przy osobie skrzywdzonej, która często jest w silnych emocjach, w poczuciu przerażenia, wściekłości, wstydu i bezradności. Bardzo ważne jest, by móc w tym razem być i nie pozostawiać takiej osoby w osamotnieniu” – przyznała. „Później ważne jest działanie” – wyjaśniła.

Magdalena Bogdan przypomniała, że Fundacja Świętego Józefa powstała w 2019 roku i od tego czasu rozwija działalność pomocową, zarówno bezpośrednią jak i pośrednią. Poinformowała, że w 2025 roku FŚJ wydała ok. 2,5 mln zł na pomoc. W pierwszym rzędzie jest to pomoc psychologiczna, psychoterapeutyczna, psychiatryczna, na zakup leków.

Pani Prezes wskazała, że FŚJ wspiera osoby skrzywdzone na różnych etapach, w kontakcie z diecezjami, ze zgromadzeniami. Pomaga w pisaniu pism, towarzyszy w procesie zgłaszania. Zaznaczyła, że FŚJ działa także zespół prawników. Ponadto FŚJ finansuje telefony wsparcia. Istnieją także punkty konsultacyjne w różnych miastach Polski. Stwierdziła, że jest to jest pierwszy filar.

Pani Prezes wskazała, że drugim filarem działalności Fundacji jest zapobieganie krzywdzie. „Czyli jest to wspieranie systemu ochrony dzieci i młodzieży, który w Polsce istnieje” – podkreśliła – m.in. poprzez finansowanie i organizowanie warsztatów czy tworzenie materiałów edukacyjnych.

„Ten Dzień przypomina nam o stałym zaangażowaniu na rzecz osób skrzywdzonych. Dużo możemy zrobić, aby nie pogłębiać bólu, ale też powinniśmy robić bardzo dużo, żeby zapobiegać kolejnym krzywdom” – podkreśliła.

Chcemy modlić się za te osoby i z tymi osobami

Ks. Wojciech Rzeszowski, kierownik Biura Delegata Konferencji Episkopatu Polski ds. ochrony dzieci i młodzieży, stwierdził, że już sama nazwa tego Dnia wyznacza kierunek. „Chcemy się modlić za wszystkie osoby, które doświadczyły krzywdy, zwłaszcza w tak delikatnej sferze, jaką jest ludzka seksualność. Chcemy modlić się za te osoby i z tymi osobami” – podkreślił.

Przyznał, że chodzi o tworzenie przestrzeni spotkania. „Nie tylko modlitwa za kogoś, ale z kimś” – zaznaczył. Wskazał, że drugi wymiar solidarności oznacza, że mamy świadomość, że takie osoby pośród nas są.

„Mamy poczucie, że taki sposób może być pomocny dla tych osób, bo kiedy doświadczą więcej bezpieczeństwa i wrażliwości w tym obszarze będzie to krok, by te osoby szukały możliwości wsparcia, jaką daje Kościół” – zauważył.

Ks. Rzeszowski zwrócił uwagę, że chodzi o to, by „schodzić z tymi inicjatywami głębiej i dalej”. Przyznał, że byłoby dobrze, aby każda forma tej inicjatywy pojawiła się lokalnie, w parafiach.

Zaznaczył, że istnieje również możliwość, aby rozszerzać te inicjatywy na inne dni, poza 20 lutym, na przykład przy okazji rekolekcji parafialnych. „Nie ma przeszkód, by taką modlitwę i duchową przestrzeń budować w innym czasie” – zachęcił.

Ks. Rzeszowski poinformował, że w tym roku była również zachęta do uruchomienia procesu edukacyjnego, który będzie zwiększać poziom świadomości. „Mamy informacje, że w niektórych diecezjach konferencje nt. jak chronić nasze dzieci są organizowane” – przyznał.

Kierownik Biura Delegata KEP ds. ochrony dzieci i młodzieży zaznaczył, że obchody Dnia rozpoczną się Apelem Jasnogórskim 19 lutego. W poniedziałek poprzedzający ten Dzień, cały odcinek Balansu Bieli w TVP będzie poświęcony tematyce tego Dnia.

Każda historia osoby skrzywdzonej jest inna

S. Scholastyka Iwańska ZSAPU, delegatka Zgromadzenia Sióstr Albertynek Posługujących Ubogim ds. ochrony dzieci i młodzieży, siostra towarzysząca w telefonie wsparcia Siostry dla Skrzywdzonych, nawiązała do tegorocznych rozważań „Drogi Krzyżowej”, których jest autorką.

Przyznała, że pisała ją z osobistego doświadczenia towarzyszenia osobom skrzywdzonym oraz ich rodzinom. Zawarła w niej również postawy osób, które nigdy nie spotkały osób skrzywdzonych, ale wierzą, że ta krzywda zaistniała, a także osoby, które zaprzeczają takim krzywdom.

„Każda historia osoby skrzywdzonej jest inna. Trudno było zmieścić wszystkie te osoby w jednej kategorii. Są osoby skrzywdzone, które potrzebują głośno wołać o swojej krzywdzie, a są osoby, które potrzebują przeżyć to na osobności” – zaznaczyła.

S. Iwańska wskazała, że na Drodze Krzyżowej pojawiają się różne spotkania, które odzwierciedlają różne sposoby towarzyszenia Jezusowi – można to odnieść do towarzyszenia osobom skrzywdzonym. Zwróciła uwagę, że nie zawsze nasza wyobraźnia wpisuje się w potrzeby osób skrzywdzonych.

Rośnie agresja seksualna w cyberprzestrzeni

Na temat agresji seksualnej w cyberprzestrzeni mówił Rafał Lange, kierownik ds. badań nad ochroną małoletnich w Instytucie Statystyki Kościoła Katolickiego SAC. „Współczesne środki komunikacji cyfrowej przyniosły rozwój agresji seksualnej i liczby ofiar. Na chwilę obecną istnieje co najmniej dziesięć form agresji seksualnej w cyberprzestrzeni i dotyczą osób małoletnich albo młodych dorosłych” – wskazał.

Poinformował, że zdecydowana większość, według szacunków ISKK ok. 70 proc., nie zgłasza ataków.

Rafał Lange przyznał, że w przeciągu ostatnich pięciu lat wzrost agresji seksualnej w cyberprzestrzeni waha się od kilkudziesięciu do kilkuset procent rocznie. „Z danych w Polsce na chwilę obecną co czwarta dziewczynka w szkole podstawowej i średniej doświadczyła takiej agresji w Internecie” – wskazał.

Dodał, że rośnie również kompulsywne uzależnienie od pornografii pośród uczniów.

Dzień modlitwy i solidarności z Osobami Skrzywdzonymi wykorzystaniem seksualnym obchodzony jest w całym Kościele z inicjatywy papieża Franciszka. Został zapoczątkowany w 2017 roku. Kościół w Polsce na datę obchodów wyznaczył pierwszy piątek Wielkiego Postu.

BP KEP